|
|
Wbrew nazwie obuwik wcale nie jest rośliną pospolitą. Raczej można by
powiedzieć iż jest bardzo rzadki. Znalazł się w najnowszym wydaniu Polskiej
Czerwonej Księgi Roślin Naczyniowych ze statusem gatunku narażonego na
wyginięcie (VU). Jest również wpisany na listę roślin rzadkich i zagrożonych
w Polsce z takim samym statusem.
Przekleństwem tego gatunku są dorodne, piękne kwiaty. Niestety, wielu ludzi
bezmyślnie zrywa je niszcząc kolejne stanowiska tego gatunku. Jeszcze 30 lat
temu jego kwiaty można było kupić od przekupek na targowiskach, a obuwik nie
był taką rzadkością... obecnie coraz trudniej go odszukać, a znane
specjalistom stanowiska utrzymywane są w tajemnicy przed postronnymi
osobami.
Jeżeli komuś uda się odszukać obuwika należy pamiętać iż gatunek ten, jak
wszystkie storczyki wystepujące w Polsce, jest objęty ścisłą ochroną. Nie
zrywajmy jego kwiatów! Niech zostanie w lesie, tam gdzie jego miejsce...
Kwiaty obuwika pospolitego są przykładem kwiatów pułapkowych, bardzo
rzadkich u roślin z naszej strefy klimatycznej. Warżka dolna jego kwiatu
jest rozdęta, z podwiniętymi brzegami, a do tego pokryta od środka śliską,
woskową substancją. Kwiaty obuwika nie wydzielają nektaru, ale za to
wydzielają dość silny waniliowo-cytrynowy zapach przywabiający owady. Kwiat
wydziela też związki podobne do feromonów płciowych owadów. Zwabić zwykle
dają się samce pszczół samotnic, głównie z rodzajów Andrena i Halictus.
Czerwone kropki w środku rozdętej warżki dolnej, dodatkowo przywabiają owady
udając że wskazują drogę do nektaru. Przywabiony owad, ześlizguje się po
ściance do wnętrza warżki dolnej. Jedyną drogę wyjścia wskazują specjalne
włoski rosnące w środku warżki. Oczywiście droga ta prowadzi najpierw obok
znamienia słupka na którym owad zostawia zebrany z innych kwiatów pyłek -
potem przeciskając się przez wyjście oblepiony zostaje pyłkiem. W ten sposób
obuwik zostaje zapylony.. nie dając owadowi nic w zamian. Niektóre mniejsze
i słabsze owady mogą nie mieć dość siły by wydostać się z pułapki - giną na
jej dnie.
|
|